Ogrodnictwo Przetrwania

Ogrodnictwo przetrwania (survival gardening) to uprawa własnych warzyw i owoców z naciskiem na samowystarczalność, wysoką wydajność i minimum nakładów. Dobrze zaplanowany ogród może zapewnić znaczną część zapotrzebowania na świeże warzywa przez cały rok. (Źródło: FAO Home Gardening Guidelines, University of California Agriculture and Natural Resources)

Zalety własnej uprawy

• • Niezależność żywnościowa: nie potrzebujesz sklepów
• • Świeżość i wartość odżywcza: warzywa prosto z grządki
• • Oszczędności: niski koszt produkcji w porównaniu do zakupów
• • Umiejętności: nauka i praktyka dla przyszłych pokoleń

Rośliny priorytetowe (wysoka wydajność/przestrzeń)

• • Ziemniaki: 3-5 kg/m², źródło węglowodanów, łatwa uprawa
• • Fasola szparagowa: 2-3 kg/m², białko, azot do gleby
• • Pomidory: 4-8 kg/m², witaminy C, uniwersalne użycie
• • Kapusta: 3-4 kg/m², długoterminowe przechowywanie
• • Marchew: 2-3 kg/m², długo przechowywana, witamina A
• • Dynia/kabaczek: 5-15 kg/roślinę, długa trwałość
• • Sałata, szpinak: szybki wzrost, witaminy, siewy sukcesywne

Gleba i nawożenie

• • pH gleby: większość warzyw preferuje pH 6.0-7.0 (lekko kwaśne do obojętnego)
• • Kompost: własny kompost z odpadów kuchennych i ogrodowych
• • Obornik: zkompostowany, dodawany jesienią (6-12 miesięcy przed uprawą)
• • Płodozmian: zmiana roślin na grządkach co rok (zapobiega wyczerpaniu gleby)

Nawadnianie

• • Zbieranie deszczówki: beczki pod rynną (1 mm deszczu = 1 l wody/m² dachu)
• • Mulczowanie: warstwa ściółki (słoma, trociny) zmniejsza parowanie o 50-70%
• • Podlewanie: rano lub wieczorem, głęboko i rzadko (lepsze korzenie)

Nasiona i rozmnażanie

• • Wybieraj odmiany tradycyjne (nie F1/hybridy): możliwość zbierania własnych nasion
• • Przechowywanie nasion: suche, ciemne, chłodne miejsce (trwałość 2-5 lat)
• • Testuj kiełkowanie: przed sezonem sprawdź % kiełkowania starych nasion

Ochrona przed szkodnikami

• • Rośliny towarzyszące: np. koper, czosnek odstraszają szkodniki
• • Zbieranie ręczne: stonka, ślimaki - najskuteczniejsze w małych ogrodach
• • Naturalni wrogowie: przyciągaj biedronki, złotoki (jedzą mszyce)
• • Siatki ochronne: przeciw ptakom i większym szkodnikom

Przedłużanie sezonu

• • Tunele foliowe: przyspieszają start wiosny o 2-4 tygodnie
• • Zimowniki: proste konstrukcje pozwalają uprawiać sałatę, szpinak zimą
• • Siewy sukcesywne: siej co 2-3 tygodnie dla ciągłych zbiorów

Przechowywanie zbiorów

• • Piwnica: warzywa korzeniowe (marchew, ziemniaki) 4-6 miesięcy
• • Konserwowanie: pomidory, ogórki, papryka w słoikach
• • Suszenie: zioła, pomidory, papryka
• • Mrożenie: jeżeli masz dostęp do zamrażarki